Prunus mahaleb – wiśnia wonna (antypka)

Instrukcja kiełkowania nasion

Prunus mahaleb (wiśnia wonna, antypka) wytwarza nasiona z twardą pestką oraz głębokim stanem spoczynku. Aby skutecznie przełamać dormancję, zaleca się zastosowanie stratyfikacji ciepłej, a następnie chłodnej.

Skaryfikacja mechaniczna pestki nie jest konieczna.

1. Moczenie nasion

Przed rozpoczęciem stratyfikacji zaleca się nawodnienie nasion:

1. Umieścić nasiona w czystym naczyniu.

2. Zalać je wodą o temperaturze pokojowej.

3. Moczyć przez około 24 godziny.

4. Po zakończeniu moczenia dokładnie odsączyć nasiona.

2. Ciepła stratyfikacja

Ciepła faza jest istotnym elementem przygotowania nasion Prunus mahaleb.

1. Wymieszać nasiona z lekko wilgotnym wermikulitem, perlitem lub czystym piaskiem.

2. Umieścić nasiona wraz z podłożem w zamykanym woreczku lub pojemniku.

3. Utrzymywać temperaturę około 15–20°C.

4. Ciepłą stratyfikację prowadzić przez około 8–12 tygodni.

5. Regularnie kontrolować wilgotność oraz stan nasion.

Podłoże powinno być wilgotne, ale nie mokre.

3. Chłodna stratyfikacja

Po zakończeniu ciepłej fazy należy przenieść nasiona do chłodnych warunków.

1. Umieścić woreczek lub pojemnik z nasionami w lodówce.

2. Utrzymywać temperaturę około 2–5°C.

3. Kontynuować stratyfikację przez około 12–16 tygodni.

4. Co 1–2 tygodnie kontrolować wilgotność i stan nasion.

Nie należy dopuszczać do przesuszenia materiału, ale również nie należy utrzymywać nasion w stojącej wodzie.

Jeżeli podczas chłodnej stratyfikacji pojawi się korzeń, nasiono należy ostrożnie wysiać, uważając, aby go nie uszkodzić.

4. Wysiew

Po zakończeniu stratyfikacji nasiona należy wysiać możliwie szybko.

1. Przygotować lekkie, przepuszczalne i dobrze napowietrzone podłoże.

2. Wysiać nasiona na głębokość około 1–2 cm.

3. Delikatnie przykryć podłożem.

4. Umiarkowanie podlać.

5. Umieścić pojemnik w jasnym miejscu.

Ze względu na twardą pestkę nie należy próbować mechanicznie rozłupywać jej przed wysiewem, ponieważ może to łatwo uszkodzić zarodek.

5. Warunki kiełkowania

6. Czas kiełkowania

Po prawidłowym przeprowadzeniu obu etapów stratyfikacji pierwsze wschody mogą pojawić się zwykle po około 2–6 tygodniach od wysiewu.

Kiełkowanie może być nierównomierne. Część nasion może wykiełkować znacznie później, dlatego nie należy zbyt wcześnie usuwać pozostałych nasion.

7. Pielęgnacja młodych siewek

Po pojawieniu się siewek należy:

• zapewnić im dużo światła,

• utrzymywać umiarkowaną i równomierną wilgotność podłoża,

• zapewnić dobrą wentylację,

• unikać przelania,

• chronić bardzo młode siewki przed ekstremalnym nasłonecznieniem i przegrzewaniem.

Po rozwinięciu kilku liści właściwych i odpowiednim rozwinięciu systemu korzeniowego siewki można ostrożnie przesadzić do pojedynczych doniczek.

Podczas przesadzania należy szczególnie uważać na młody system korzeniowy.

8. Nawożenie

Młodych siewek nie należy nawozić bezpośrednio po wykiełkowaniu.

Po około 4–6 tygodniach od wschodów, gdy rośliny są już dobrze ukorzenione, można rozpocząć delikatne nawożenie nawozem wieloskładnikowym w dawce około 1/4 dawki zalecanej przez producenta.

9. Najczęstsze błędy

• Pominięcie ciepłej fazy stratyfikacji.

• Zbyt krótka stratyfikacja.

• Dopuszczenie do całkowitego przesuszenia nasion.

• Utrzymywanie nasion w nadmiernie mokrym podłożu.

• Zbyt wysoka temperatura podczas chłodnej stratyfikacji.

• Zbyt głęboki wysiew.

• Mechaniczne rozłupywanie pestek i uszkodzenie zarodka.

• Nadmierne podlewanie po wysiewie.

• Zbyt wczesne nawożenie młodych siewek.

• Zbyt wczesne uznanie nieskiełkowanych nasion za niezdolne do kiełkowania.

Ważne informacje

• Prunus mahaleb wymaga długiego przygotowania do kiełkowania.

• Zalecana jest stratyfikacja dwufazowa: najpierw ciepła, następnie chłodna.

• Ciepła faza: około 8–12 tygodni w temperaturze 15–20°C.

• Chłodna faza: około 12–16 tygodni w temperaturze 2–5°C.

• Podczas obu etapów nasiona powinny pozostawać wilgotne, ale nie mogą być zanurzone w wodzie.

• Skaryfikacja mechaniczna pestki nie jest konieczna.

• Kiełkowanie może być nierównomierne i część nasion może potrzebować więcej czasu.

• Świeże i prawidłowo przechowywane nasiona zazwyczaj zapewniają najlepsze rezultaty.

Zalecana metoda dla początkujących

1. Moczyć nasiona przez około 24 godziny w wodzie o temperaturze pokojowej.

2. Przeprowadzić 8–12 tygodni ciepłej stratyfikacji w lekko wilgotnym podłożu, w temperaturze 15–20°C.

3. Następnie przeprowadzić 12–16 tygodni chłodnej stratyfikacji w temperaturze 2–5°C.

4. Po zakończeniu stratyfikacji wysiać nasiona na głębokość 1–2 cm w lekkie i przepuszczalne podłoże.

5. Zapewnić temperaturę około 15–20°C, jasne stanowisko oraz stale lekko wilgotne podłoże.

Pierwszych wschodów należy oczekiwać zwykle po około 2–6 tygodniach od wysiewu, jednak część nasion może wykiełkować później.

Uwaga: w przypadku prunus mahaleb cierpliwość jest szczególnie ważna ze względu na głęboki spoczynek nasion.